Amsterdam odbiera całą uwagę turystów, ale historyczne holenderskie miasta ukrywają się 25-90 min pociągiem. Utrecht — czwarte miasto Holandii, dawna stolica religijna. Delft — miasto Vermeera i królewskich pogrzebów. Maastricht — najstarsze miasto Holandii, rzymskie fundamenty. Razem tworzą alternatywny trójkąt historyczny.
Utrecht — kanały na dwóch poziomach
Utrecht (360 000 mieszkańców, 25 min pociągiem z Amsterdamu, 8-10 EUR) — czwarte miasto Holandii, ale najbardziej centralnie położone. Historia od 47 r. n.e. (Traiectum, rzymska twierdza). Do 1580 był stolicą religijną Holandii, siedzibą arcybiskupa.
Dom Tower (14 EUR) — 112,5 m, najwyższa wieża kościelna Holandii. Zbudowana 1321-1382. 465 stopni na szczyt (wejście z przewodnikiem 60 min). Wieża stoi 40 m od katedry Dom Church, bo nawa katedry zawaliła się podczas orkanu 1674 (nigdy nie odbudowana).
Utrecht Canals — unikalne dwupoziomowe kanały. Ludzie mieszkają na górnym poziomie, magazyny na dolnym (piwnicznym). Dawniej łodzie ładowały bezpośrednio do piwnic. Dziś tarasy restauracji i kawiarni. Klasyczny widok holenderski.
Museum Speelklok (14 EUR) — muzeum mechanicznych instrumentów muzycznych. Grające zegary, pozytywki, mechaniczne organy, katarynki. Demonstracje co 30 min. Świetne dla dzieci + dorosłych ciekawych mechaniki. 90 min.
Centraal Museum (14 EUR) — sztuka lokalna + wystawa Dick Bruna (autor Miffy). Miffy Museum obok (7 EUR) — dedykowany białemu królikowi z pikselowanymi oczami.
De Haar Castle (18 EUR) — 20 min autobusem z Utrechtu. Największy zamek Holandii (odbudowany 1892-1912 przez Pierre Cuypersa, architekta Rijksmuseum). Ogrody wzorowane na Wersalu.
Delft — miasto Vermeera
Delft (110 000 mieszkańców, 55 min pociągiem z Amsterdamu, 12-15 EUR) — jedno z najbardziej urokliwych miast Holandii. Miejsce urodzenia Vermeera (1632) i śmierci Wilhelma Orańskiego (1584).
Nieuwe Kerk (11 EUR z wejściem na wieżę 108,75 m) — na rynku (Markt). Zbudowany 1381-1496. Groby wszystkich holenderskich monarchów dynastii Oranje-Nassau od 1584 (Wilhelm I Milczący). Ostatnia królowa Beatrix nadal żyje więc zostawia miejsce dla siebie w grobowcu. Wieża pochyla się delikatnie na wschód.
Oude Kerk (11 EUR) — starsza katedra, 800 m dalej. Wieża pochyla się 2 m na wschód (subsydencja). Grób Vermeera (bez pomnika, tylko płyta z 1996). Grób admirała Pieta Heina (1629 zdobył flotę hiszpańskiego srebra).
Vermeer Center Delft (10 EUR) — na Voldersgracht, prawdopodobnym miejscu mieszkania Vermeera. Reprodukcje wszystkich 34 obrazów w oryginalnych rozmiarach + odtworzenie XVII-wiecznego studia z camera obscura którą prawdopodobnie używał.
Royal Delft (De Koninklijke Porceleyne Fles, 16 EUR) — jedyna oryginalna manufaktura Delftware. Założona 1653. Rondtok fabryki + widok malarek w akcji. Kupno prawdziwej Delftware. Prawdziwa Delftware ma sygnaturę "Delft" + numer artysty na spodzie. Podróbki z Chin sprzedawane na targu — nie kupuj.
Markt (Rynek) — targ czwartki + soboty. Kwiaty, sery, warzywa. Klasyczna holenderska scena.
Maastricht — bonus, rzymskie fundamenty
Maastricht (120 000 mieszkańców) — najbardziej południowe miasto Holandii, 2,5 h pociągiem z Amsterdamu (30 EUR). Warto weekendu.
Jedyne miasto Holandii z rzymską historią — założone 50 r. n.e. jako Traiectum ad Mosam. Rzymskie mosty przez Mozy. Vrijthof (główny plac) był rzymskim forum.
St Servaas Basilica — najstarsza kaplica Holandii (założona 570 r. n.e., zachowana od X w.). Grób Świętego Serwacego. Klasyczne romańskie.
St Pieter's Cave (15 EUR z przewodnikiem) — 20 km wapiennych tuneli pod miastem. Kopano tu wapień od XIII w. Podziemna twierdza podczas II wojny światowej. Namalowane rysunki 400 lat wstecz.
Bonnefanten Museum (16 EUR) — kolekcja średniowiecznej + współczesnej sztuki. Świetne wystawy czasowe.
Wyck District — po drugiej stronie Mozy. Boutique, restauracje, kawiarnie. Sphinx Zwenkelen (starta ceramika hala) — festiwale kulinarne + design.
House Van Loon (11 EUR) — XVIII-wieczna rezydencja + ogrody.
Maastricht słynny z carnavalu (Vastelaovend, luty). Trzy dni imprezy. Rezerwuj hotel 6 miesięcy wcześniej jeśli chcesz przeżyć.
Maastricht Treaty (1992) — podpisany tu Traktat Unii Europejskiej. Pomnik w Vrijthof.
Kombo 3 dni
Dzień 1 Utrecht: Dom Tower + kanały + Museum Speelklok + De Haar Castle popołudnie.
Dzień 2 Delft: Nieuwe Kerk + Oude Kerk + Vermeer Center + Royal Delft.
Dzień 3 Maastricht: rzymskie centrum + St Pieter's Cave + Wyck.
Pociąg Amsterdam Centraal łączy się z każdym miastem. NS trains 4× na godzinę do Utrechtu, 2× do Delft, 1-2× do Maastricht.
Utrecht + Delft + Maastricht — trzy różne oblicza historycznej Holandii. Bez tłumów Amsterdamu, z pełną autentycznością.