Rotterdam i Haga to dwa różne oblicza Holandii poza Amsterdamem. Rotterdam — drugie miasto Holandii (650 000 mieszkańców) — został zbombardowany na proch przez Niemcy 14 maja 1940. Po wojnie odbudowany jako całkowicie nowoczesne miasto. Haga — trzecie miasto (550 000 mieszkańców) — rezydencja króla, siedziba rządu, międzynarodowe sądy. Razem dają uzupełniający kontrast do Amsterdamu.
Rotterdam — nowoczesna architektura
Rotterdam nie ma zabytkowego centrum — bombardowanie 1940 zrównało 25 000 budynków. Odbudowa w latach 50-70 była funkcjonalna. Ale od lat 90. miasto stało się magnesem dla topowych architektów świata.
Cube Houses (Kubuswoningen, Piet Blom 1984) — 38 żółtych kubów obróconych o 45° na słupach. Można wejść do jednego (Kijk-Kubus, 3 EUR) i zobaczyć jak zmieściła się rodzina. Show Cube pokazuje typową kuchnię, sypialnię, salon.
Markthal (MVRDV 2014) — kryty targ w kształcie tęczy z apartamentami po bokach i freskiem 11 000 m² sufitu. Ponad 100 stoisk. Zjedz tu obiadowo — Kaapse Maria (indonezyjskie), Rossini (włoskie), Vishandel Volendam (nieuwe haring).
Erasmusbrug (Ben van Berkel 1996) — most "Łabędź", stalowy pilon 139 m nad Maas. 802 m długości. Widok najlepszy o zachodzie słońca z Kop van Zuid (dawne doki, obecnie mieszkania).
Witte Huis (1898) — pierwszy drapacz chmur Europy (43 m, 10 pięter). Wtedy najwyższy budynek Europy. Obecnie hotel, przetrwał bombardowanie 1940.
Het Nieuwe Instituut — muzeum architektury, designu i kultury cyfrowej. Zawiera archiwum Rietvelda i innych.
Boijmans Van Beuningen Museum (obecnie zamknięte do 2030, w rozbudowie) — kolekcja Bosch, Rembrandta, Dalí. Alternatywnie Boijmans Depot (10 EUR) — otwarte 2021, jedyne muzeum świata gdzie widzowie mogą oglądać cały skład (151 000 dzieł). Odbicie miasta w lustrzanej fasadzie budynku.
SS Rotterdam — 8-pokładowy transatlantyczny liniowiec zbudowany 1959. Zakotwiczony na stałe jako hotel + muzeum + restauracja (Katendrecht). Zwiedzanie 15 EUR.
Jak dojechać: Amsterdam Centraal → Rotterdam Centraal 40 min pociągiem intercity (17 EUR).
Haga (Den Haag) — międzynarodowa
Haga to "międzynarodowa stolica pokoju": Trybunał Sprawiedliwości ONZ (ICJ), Międzynarodowy Trybunał Karny (ICC), Trybunał Zbrodni Wojennych ex-Jugosławii (ICTY), Europol, Eurojust, OPCW, 150 organizacji międzynarodowych.
Peace Palace (Pałac Pokoju) — siedziba ICJ. Zbudowany 1907-1913 za dotację Andrew Carnegie (1,5 mln USD wtedy). Można zwiedzać w soboty (bezpłatne, rezerwacja online). Visitor Centre bezpłatnie codziennie.
Mauritshuis (17,50 EUR) — opisany w rozdziale o Złotym Wieku. Dziewczyna z perłą Vermeera + kolekcja obrazów holenderskich XVII w.
Binnenhof — kompleks średniowieczny (XIII w.) gdzie mieszkają rząd i parlament. Ridderzaal (Sala Rycerska) używana rocznie 3-ciej wtorku września na Prinsjesdag — mowę tronową króla. Budynek w renowacji 2021-2027, dostęp częściowo ograniczony.
Escher in het Paleis (11 EUR) — muzeum M.C. Eschera (holenderskiego grafika złudzeń optycznych) w byłej rezydencji królowej Emmy (1901-1934). Litografie, drewnoryty, matematyczne mozaiki. Interaktywne pokoje.
Scheveningen — nadmorska dzielnica Hagi (10 min tramwajem). Molo Scheveningen (Pier, 550 m nad morzem, bungee jumping z końca). Kurhaus Hotel (1885, dawne kasyno + luksusowy hotel). Muzeum Beelden aan Zee — rzeźby na wybrzeżu (bezpłatny park + wnętrze 15 EUR).
Madurodam (18 EUR) — miniatura Holandii w skali 1:25. Amsterdam, Rotterdam, Delft, Alkmaar, Volendam. Wszystko ruchome (pociągi, samoloty, statki). Świetnie z dziećmi 4-12 lat.
Jak dojechać: Amsterdam Centraal → Den Haag Centraal 55 min (11-15 EUR).
Delft — bonus dzień
Delft leży 15 min pociągiem z Hagi (2,50 EUR). Miasto Vermeera + Delftware (niebiesko-biała ceramika). Nieuwe Kerk (11 EUR z wejściem na wieżę 108 m) mieści grób Wilhelma Orańskiego (Willem van Oranje, założyciel Republiki, zamordowany 1584). Groby wszystkich holenderskich monarchów Oraniej-Nassau dynasty od 1584.
Oude Kerk (wieża pochyla się 2 m) — grób Vermeera, admirała Piet Hein (1629 zdobył hiszpańską flotę srebra).
Royal Delft (16 EUR) — jedyna oryginalna manufactura Delftware od 1653. Rondtok fabryki + malarze w akcji.
Markt (Rynek) w środku Delft — targ czwartki + soboty. Kwiaty, sery, warzywa.
Combo 3 dni
Dzień 1 Rotterdam: Cube Houses + Markthal + Erasmusbrug (spacer po Kop van Zuid) + Boijmans Depot.
Dzień 2 Haga: Mauritshuis rano + Binnenhof + Peace Palace popołudniu + Scheveningen wieczorem.
Dzień 3 Delft: cały dzień na małe miasteczko z jego wieżami, kanałami i ceramiką.
Rotterdam pokazuje jak Holandia patrzy w przyszłość. Haga pokazuje jej międzynarodową rolę. Delft pokazuje historię. Razem opowiadają całą holenderską opowieść.