Nederland heeft 22 miljoen fietsen voor 17,8 miljoen mensen. Elk kind leert fietsen voordat het kan spellen. De fietsinfrastructuur — 35.000 kilometer speciale fietspaden, aparte verkeerslichten voor fietsen, tunnels onder snelwegen, verhoogde fietsbruggen — is met elke maatstaf de beste ter wereld. Zelfs als je jezelf geen fietser vindt, ga je hier fietsen. Zo beweegt het land.
Amsterdam fietsen — een waarschuwing
Begin met een voorbehoud: Amsterdam fietsen is agressiever dan je denkt. Locals rijden hard, geven geen tekens, nemen relentloos voorrang, en hebben nul geduld met toeristen die op huurfietsen wankelen. Elk jaar belanden honderden toeristen in het ziekenhuis. Als je nog nooit in een Europese stad hebt gefietst, rij dan eerst in het Vondelpark om je te oriënteren voordat je een fiets meeneemt in het centrumverkeer. Beter nog, doe eerst een kleine groepsrondleiding (Yellow Bike, Mike's Bike Tours, rond €30 voor 3 uur) om de etiquette van een local te leren.
Regels die je zullen redden
Rij aan de rechterkant van het fietspad. Snellere fietsers passeren links — laat je bel horen. Geef bochten aan met een uitgestrekte arm. Stop niet plotseling. Check je telefoon niet (illegaal sinds 2019, boete €100). Rij niet met tweeën naast elkaar op drukke paden. Bij kruispunten heeft een fietspad met een doorgetrokken witte lijn voorrang op auto's. Let op tramrails — het voorwiel valt erin en stopt onmiddellijk, en je vliegt eraf.
Witte fietslampjes voor en achter zijn wettelijk verplicht na zonsondergang; zonder verwacht een boete van €60 en geen medelijden. Sloten zijn er om door twee mensen in haast gestolen te worden, niet voor diefstalbestrijding — sluit altijd het frame aan iets onwrikbaars, niet alleen het wiel. Fietsen worden constant gestolen in Amsterdam; mooie fietsen moeten in je hotel blijven.
Verhuur en prijzen
Budget-fiets (single-speed, terugtraprem) — €10-12/dag bij Yellow Bike, MacBike, Rent-a-Bike. 3-speed handremfietsen — €15. E-bike — €25-30/dag. Meerdaagse kortingen verlagen prijzen met 30-40%.
Swapfiets (de fietsen met het gele voorwiel die je overal ziet) werkt anders — een maandelijks abonnement (€17 voor origineel, €25 voor e-bike). Ze repareren of vervangen binnen 12 uur als er iets kapot gaat. Geweldig als je 2+ weken blijft.
Fietsen op het platteland — het echte Nederland
Buiten Amsterdam wordt fietsen kalmerend. Het land is vlak (hoogste punt 322 meter, en dat in Zuid-Limburg), de wind kan onverbiddelijk zijn maar de paden zijn perfect, en kleine dorpjes duiken elke 5-10 km op. Het Knooppuntennetwerk dekt het hele land — genummerde knooppunten bij elk kruispunt, plan door knoopsequenties op te schrijven, volg de borden. Routeplanners op fietsknoop.nl en route.nl laten je in minuten aangepaste routes bouwen.
LF-lange-afstandroutes
26 LF (Landelijke Fietsroute)-lange-afstandroutes doorkruisen het land, in totaal 4.500 km. Hoogtepunten: LF1 (Noordzee-route, 570 km, kust van Belgische grens tot Duitse grens via duinen en dijkdorpjes). LF3 (Hanzeroute, 400 km, langs de IJssel door middeleeuwse handelssteden). LF7 (Oeverloos, 380 km, IJsselmeerkust). LF12 (Zuiderzeeroute, 340 km lus rond de voormalige binnenzee).
Zelfbegeleide fietsvakantie-organisatoren — Fietsvakantie, HollandBikeTours, TripSite — regelen bagagetransport tussen hotels voor €800-1500/week inclusief fiets, accommodatie en ontbijt.
Beste eendaagse routes
Amsterdam naar Marken via de Waterland-dijken — 25 km enkele reis, een van de fotogeniekste ritten van het land. Zaanse Schans-lus vanaf Amsterdam — 30 km, molens. Utrecht naar de Kromme Rijn — riviervalleifietsen ten zuiden van de stad. Bollenvelden vanaf Haarlem of Leiden — 25-40 km lussen door de Bollenstreek, absoluut essentieel in april.
Fietsen in de trein
Fietsen kosten €7,50 extra op NS-treinen (dagkaart, alle treinen), maar niet toegestaan tijdens de spits (06:30-09:00 en 16:00-18:30 op werkdagen). Boek een plek in de fietscoupé. E-bikes boven 25 kg niet toegestaan in de trein. OV-fiets is een landelijk deelfietssysteem bij elk treinstation — €4,55 per 24 uur, je hebt een OV-chipkaartabonnement nodig. Oprecht briljant om ergens aan te komen en direct weg te fietsen.
Weer en uitrusting
Wind is meer je vijand dan regen. Check voorspellingen en fiets eerst tegen de wind in, terug met de wind mee. Regenjas essentieel — het Nederlandse weer verandert snel. Gevoerde broeken helpen als je meer dan 40 km doet. Neem een reserveband mee op lange ritten — fietsenwinkels zijn zeldzaam op het platteland maar elk dorp heeft een fietsenmaker. Waterfonteintjes zeldzaam; draag een fles.
Fietsen in dit land is geen sport — het is transport, therapie, en de beste manier om te begrijpen waarom Nederlandse steden rustiger aanvoelen dan welke andere in Europa.